Tuy Hòa: Thành phố nơi không có “cà phê” và không biết “hối lỗi”

3206
1 góc Tuy Hòa

Ngày tôi nhập cư, Tuy Hòa là thị xã tỉnh lỵ Phú Yên. Lúc ấy, Phú Yên và Khánh Hòa mới vừa tách nhau ra khỏi tỉnh Phú Khánh (1989). Tuy Hòa chính thức được công nhận là thành phố trực thuộc tỉnh Phú Yên vào năm 2005.

Phố… dẫy na

Khi đó, nhiều người dân bản địa cảm thấy tiêng tiếc cái chữ “thị xã” nghe xứng tầm hơn với không gian “nửa phố, nửa ruộng” của Tuy Hòa. Bởi họ thấy hạ tầng đô thị vẫn thua xa các tỉnh lỵ lân cận như Pleiku (Gia Lai), Quy Nhơn (Bình Định), Nha Trang (Khánh Hòa)… Quả thực, phố xá Tuy Hòa lúc đó hết sức thoáng đãng, nho nhỏ, thanh mảnh, chủ yếu nằm dọc hai trục đường Trần Hưng Đạo và Lê Lợi. Có người thấy điểm trội của Tuy Hòa là đường sá khá rộng nhưng xe cộ thưa thớt.

Một góc đồng lúa Tuy Hòa
Đường Trần Hưng Đạo, gần chờ Tuy Hòa
Thỉnh thoảng vẫn có những phương tiện thô sơ di chuyển trên đường vào các dịp Tết

Bạn bè tôi vẫn thường đùa vui “Tuy Hòa, Phú Yên không có cà phê và không biết hối lỗi”. Bởi, chất giọng đặc trưng của người xứ này phát âm “ê” thành “ơ”, “ôi” thành “âu”… (“cà phê” nói thành “cà phơ”, “hối lỗi” nói thành “hấu lẫu”).

Cầu Đà Rằng – 1 biểu tượng của Tuy Hòa – Phú Yên
1 góc cửa sông Ba đổ ra biển

Với nhiều nét tương đồng (trong đó có giọng nói), vùng hai tỉnh Bình Định và Phú Yên thường được gọi là xứ Nẫu. Một dạo, có tranh luận “xứ Nẫu ở đâu?”, cả Bình Định và Phú Yên đều “giành”. Vậy nên có người gọi Phú Yên là Nam Nẫu, Bình Định là Bắc Nẫu.

1 góc Tuy Hòa

Phố xá Tuy Hòa duyên dáng hòa quyện với đồng, với núi, với sông, với biển. Chất địa lý ấy đã giúp cho Tuy Hòa luôn có nhiều sản vật, ẩm thực tại chỗ hết sức phong phú, tươi ròng, giá cả nhẹ nhàng hơn tại nhiều đô thị khác. Bạn tôi nói “đi Tuy Hòa không cần mang nhiều tiền mà vẫn ăn chơi thoải mái”. Tùy túi, tùy gu, từ sáng đến khuya, hàng quán Tuy Hòa luôn có những thức món từ bình dân đến cao sang, đặc trưng một vùng nam Trung bộ.

Một dạo, tôi thường ghé quán cà phê của ông bạn vong niên là nhà văn “ruộng” Ngô Phan Lưu. Quán ông mở tại nhà, kế bên chợ lớn Tuy Hòa. Tao nhân, mặc khách, kẻ buôn thúng bán bưng, xích lô ba gác đều tiện đường ghé giải khát, giải khuây. Bạn tôi từ nơi khác đến đây lại cảm thấy thú vị khi nghe… ngoại ngữ Tuy Hòa.

Ấy là khi một ông khách quen, uống xong rồi đứng dậy nói: “Dẫy nghen”; ông chủ nhìn lên: “Dẫy hửng”; bà chủ chép miệng: “Dẫy na”; vậy là xong một cuộc giao dịch… ký nợ! Còn ở bàn bên, cô gái hồn nhiên nói với bạn trai: “Nẫu nói dẫy mà hổng tin na?”, nghe mà đằm thắm hết mức.

Tuy Hòa dậy sớm

Tuy Hòa mới thực sự “cựa quậy”, có khái niệm du lịch khoảng vài năm gần đây. Đầu tiên, phải nói là từ hiệu ứng bất ngờ của bộ phim Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh (đạo diễn Victor Vũ, kịch bản từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh). Bối cảnh phim được quay chủ yếu ở Phú Yên, với nhiều khung hình đẹp lạ lùng. Đến nỗi nhiều người dân tại chỗ cũng lấy làm lạ, “bấu rấu” (bối rối) sao cảnh quê mình đẹp dữ dẫy!

Một góc thành phố trẻ
Đường Hùng Vương – Tuy Hòa

Mươi năm nay, Tuy Hòa mới bắt đầu có một số khách sạn, khu thương mại, nhà hàng, quán xá… kích cỡ lớn. Thấp thoáng có nhiều chuyến xe đưa du khách từ các nơi đổ về. Nhiều khu vực giải trí, ăn uống đã bắt đầu “lấy đêm làm ngày”. Thế nhưng đa phần người Tuy Hòa vẫn giữ thói quen ngủ sớm, dậy sớm. Mới khoảng tám, chín giờ tối, nhà cửa nhiều đoạn phố đã đóng cửa tắt đèn… im re, làm nhiều du khách bỗng nhiên “cụt hứng”.

Vincom Tuy Hòa
Khách sạn Kaya Tuy Hòa
Quảng trường 1/4 Tuy Hòa

Phải đến khoảng ba, bốn giờ sáng, phố xá mới bắt đầu rục rịch trở lại, với mấy hàng quán đỏ đèn và những người đứng tuổi đi tập thể dục. Tiếp đó là từng tốp, từng tốp râm ran của những người chạy bộ, tắm biển.

Cầu Hùng Vương – Tuy Hòa
Một thoáng Tuy Hòa về đêm

Ở hoa viên Diên Hồng, những nhóm tập dưỡng sinh cũng bắt đầu khởi động. Lấp lóa bên những nếp cửa đã có vài nhóm cụ ông, cụ bà tập xong, đang ngồi trầm tư chuyện gẫu quanh ấm trà.

Bài: Đào Đức Tuấn – Nguồn: Báo Thanh Niên
Ảnh: Tổng Hợp

Xem bài trướcBán bằng tấm lòng, mua bằng nụ cười hạnh phúc
Xem bài sauLàng thúng bên bờ biển Phú Yên vào mùa cá trích